Wat is een practoraat?

Een practoraat is een expertiseplatform met een onderzoekscomponent, georganiseerd als onderdeel van een mbo-instelling. De kern van een practoraat is te definiëren als ‘het ontwikkelen, verkennen van nieuwe beroepspraktijken ingebed in het onderwijs door praktijkgericht onderzoek, waarbij een (kwalitatieve) meerwaarde ontstaat voor het werkveld (de beroepspraktijk), de studenten (beter beroepsbekwaam en een beter beroepsperspectief) en docenten (professionalisering binnen het vakgebied en onderzoekende houding) waardoor de uiteindelijke kwaliteit van het onderwijs verbetert.

Zijn er verschillende soorten practoraten?

Er zijn grofweg twee soorten practoraten, namelijk met meer nadruk op vakinhoudelijke vernieuwing, danwel met nadruk op onderwijskundige vernieuwing. Echter, in ieder practoraat zijn beide vernieuwingen aanwezig.

Waarom een practoraat?

Bij practoraten staat de professionalisering van docenten voorop. Tevens bieden practoraten ruimte voor innovatie en excellentie en het versterken van de verbinding tussen onderwijs, (regionaal) bedrijfsleven en onderzoek. De kwaliteit van de docenten wordt verbeterd door het stimuleren van een onderzoekende houding. Afstemming en kennisdeling tussen practoraten, en daarmee tussen mbo-instellingen, verbetert het imago van het mbo.

Wat is een practor?

Een practor is een boegbeeld, inspirator en motor, verantwoordelijk voor kennisontwikkeling- verspreiding (in en extern) en –toepassing, praktijkgericht onderzoek en professionalisering van docenten. Er geldt vanuit de stichting geen opleidingseis voor een practor.

We hebben toch al lectoraten, waarom dan practoraten?

De practoraten focussen op een of meerdere aandachtsgebieden van de drievoudige opdracht van het mbo (beroepsgericht kwalificeren, persoonlijke ontwikkeling en burgerschap). Het mbo heeft een eigen opdracht die wel aansluit op de opdracht van het hbo. Samenwerking met lectoraten wordt door practoraten juist een meer logische samenwerking.

Is actief delen een specifieke activiteit voor een practoraat?

Kennis en ervaring delen is essentieel: ten eerste binnen en tussen de teams, binnen mbo-instellingen maar ook tussen mbo-instellingen en met het bedrijfsleven.

Kennis borgen is verweven in de werkwijze van de practoraten. Door samen met docenten en/of teams praktijkonderzoek uit te voeren werken de practoraten aan het onderzoekend vermogen van docenten en teams.

Mbo-docenten kunnen toch helemaal geen onderzoek doen?

Een belangrijkste doelstelling voor practoraten in het professionaliseren van docenten. Een reflectieve, onderzoekende houding is daarbij het streven. Hierbij wordt vaak de term ‘reflective practioner’ aangehaald. De reflective practitioner kijkt kritisch naar zijn eigen praktijk. Hij is nieuwsgierig naar wat hij doet en waarom hij handelt zoals hij doet, wat het effect is en of hij dat wil. Hij is zich bewust van aannames op verschillende niveaus: ervaringen, kennis en vaardigheden, overtuigingen, waarden en normen, drijfveren. Hij kan deze aannames analyseren en verder onderzoeken.

Wat voegen practoraten toe ten opzichte van Centra voor Innovatief Vakmanschap?

Binnen de practoraten wordt gewerkt aan uitdagingen en oplossingen voor problemen van opleidingen en teams in het verzorgen van toekomstgericht beroepsonderwijs. Aansluitend bij maatschappelijke en regionale uitdagingen, technologische en sociale ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in bedrijven. Een aantal practoraten is direct gekoppeld aan de CIV’s. Een practoraat kan gezien worden als verduurzaming; borging in de vorm van de professionalisering van docenten.

Waarom een aparte naam?

In oktober 2016 is in de Tweede Kamer een motie van Michel Rog (CDA) aangenomen. Hiermee is vast komen te staan dat lectoraten en lectoren exclusief behoren tot het domein van het HBO en practoraten en practoren exclusief tot het domein van het MBO.

Kunnen er meerdere practoraten zijn die zich bezighouden met hetzelfde onderwerp?

In het kader van doelmatigheid lijkt het gerechtvaardigd om enige variatie in te bouwen en te veel doublures te voorkomen. Maar wanneer de aansluiting met het onderwijs en het regionale bedrijfsleven belangrijke accenten zijn, dan is het belangrijk om te zorgen dat er een platform en ruimte beschikbaar zijn voor uitwisseling van ervaringen en kennisdeling.

Zijn practoraten/is deze stichting een initiatief van de MBO Raad of OCW?

Nee, de stichting is een initiatief van vijf mbo-instellingen; Mediacollege Amsterdam, ROC van Twente, Noorderpoort, ROC Leeuwenborgh en ROC Mondriaan. Gezamenlijk zijn zij in mei 2015 gestart met de Stichting Ieder mbo een practoraat.

Heeft de stichting middelen om practoraten te financieren?

Nee, practoraten dienen zelf zorg te dragen voor adequate bekostiging. De stichting heeft wel middelen om practoraten te ondersteunen, door bijvoorbeeld adviseurs of experts in te schakelen om een practoraat te helpen bij een concreet vraagstuk.